Người xưa nói “đói không ăn đồ cúng mả, mệt không ngồi lên đùi người khác”, nghĩa là gì?

Đời người có những lúc khó khăn thiếu thốn, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc. Tuy nhiên, theo lời người xưa thì “dù đói đến đâu cũng đừng ăn đồ cúng ở mộ, dù mệt đến đâu cũng đừng ngồi lên đùi người khác”, vậy ý nghĩa đằng sau câu nói này là […]

Người xưa nói “đói không ăn đồ cúng mả, mệt không ngồi lên đùi người khác”, nghĩa là gì?

Đời người có những lúc khó khăn thiếu thốn, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc. Tuy nhiên, theo lời người xưa thì “dù đói đến đâu cũng đừng ăn đồ cúng ở mộ, dù mệt đến đâu cũng đừng ngồi lên đùi người khác”, vậy ý nghĩa đằng sau câu nói này là gì?

Đói không ăn đồ cúng ở mộ

Người xưa tin rằng con người sau khi chết đều có linh hồn, người đã khuất cũng có thể nhận được cống phẩm từ thế giới này. Vì vậy chúng ta có thể thấy khi đi tảo mộ sẽ có một số đồ ăn, bánh kẹo đặt trước cửa mộ dành cho người đã khuất để tỏ lòng thành kính của mình.

Tuy nhiên lễ vật ở mộ không được chia ra thì bạn không thể ăn vụng nó, đó là một tội lỗi lớn. Theo quan niệm từ người xưa, nếu ăn trộm lễ vật ở mồ mả người khác là một loại bất kính với tổ tiên, vi phạm đạo đức.

Còn những người đi đường, dù đói khát đến đâu, có thấy đồ cúng tảo mộ cũng tốt nhất không nên ăn. Nếu ăn phải đồ cúng bên đường có thể sẽ gây họa cho bản thân.

Theo lời người xưa:, dù đói đến đâu, đừng ăn đồ cúng ở mộ. Ảnh Internet

Ngoài ra, người sống ở hiện tại không nên ăn đồ cúng vì thức ăn đó không phải dành cho người dương thế, mà dành cho người bên kia thế giới được cúng. Đây cũng là một trong các nghi lễ cúng kiếng.

Tuy nhiên, đứng ở một góc độ khác mà nói, tại sao không nên ăn đồ cúng ở mồ mả. Trên thực tế, nguyên nhân lớn nhất là do lễ vật cúng trước mộ, sau khi trải qua mưa nắng, lâu ngày sẽ sinh ra các loại vi khuẩn, ăn vào chắc chắn sẽ không tốt cho sức khỏe, thậm chí còn mang bệnh vào thân.

Chúng ta có thể thấy, ngày nay mỗi khi đi cúng mồ mả người đã khuất, người ta sẽ đặt lễ vật trước mồ mả, cúng xong sẽ phát cho con cháu (gọi là phát lộc). Trên thực tế, miễn là ăn ngay sau khi cúng cũng được, miễn là đồ cúng còn tươi.

Mệt không ngồi lên đùi người khác

Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta không thấy lạ khi thấy trẻ em khi đứng mỏi thì sẽ ngồi lên đùi người lớn, điều này có thể là bình thường. Tuy nhiên, nếu người lớn ngồi lên đùi của người khác thì đó là một chuyện hoàn toàn khác, thậm chí là không thể chấp nhận được.

Đặc biệt là trong xã hội thời xưa, nam nhân luôn cao hơn nữ, nữ giới phải biết “tam tòng tứ đức”, phải học cách đi, đứng, ngồi,… nếu như người đời trước thấy phụ nữ ngồi lên đùi nam nhân, kể cả đùi chồng mình thì bị coi là vô đạo đức.

Sở dĩ như vậy là bởi vì xã hội phong kiến thời xưa có những quy định rất hà khắc, nhất là việc tiếp xúc giữa người với người cần phải chú ý đến phép xã giao. Nên mới có câu “nam nữ thụ thụ bất thân”, hàm ý là con trai và con gái đã trưởng thành không nên gần nhau quá, và giữa họ luôn phải có khoảng cách nhất định.

Ví dụ như thời cổ đại dù là quý nhân, thậm chí là bạn thân cũng sẽ không tiếp xúc cơ thể với nhau. Họ thường lùi lại, cùng lắm là uống trà, trò chuyện hoặc dùng bữa cùng nhau.

Nam nhân, nữ nhân thời xưa đều luôn giữ phong độ đoan chính. Ảnh Internet

Đàn ông là thế, chưa nói đến phụ nữ. Thời xưa, phụ nữ nói chung không được tùy tiện ra ngoài, dù cần đi ra ngoài trong hoàn cảnh đặc biệt nào cũng phải lấy khăn che mặt. Hơn nữa, không được tự ý nói chuyện với người lạ, thậm chí nhìn nhau có thể bị coi là “phụ nữ lẳng lơ”.

Đừng ngồi trên đùi người khác có nghĩa là dù thế nào phụ nữ cũng không được làm những chuyện “không đứng đắn” như vậy. Còn đàn ông thì không được ngồi lên đùi người khác vì phép lịch sự.

Nếu là người khác phái ngồi lên đùi chắc chắn sẽ bị người khác hiểu lầm về mối quan hệ giữa hai người. Vì vậy nếu không phải là quan hệ vợ chồng thì nên cố gắng tránh ngồi trên đùi người khác. Chuyện này giúp tránh những hiểu lầm không đáng có, đặc biệt là phụ nữ.

Hơn nữa thời xưa, bất luận là nam nhi hay nữ nhi, dù nhà giàu hay nghèo cũng đều luôn giữ phong độ đoan chính, luôn giữ thái độ và khoảng cách đúng mực với người khác, ngay cả người vợ trước mặt chồng cũng sẽ tuân thủ các nguyên tắc nên có.

Chỉ có những cô gái thô lỗ ở chốn lầu xanh, để thu hút việc kinh doanh, có những cô gái cố tình ngồi lên đùi đàn ông để đạt được mục đích riêng. Do vậy, trong xã hội thời đó, nếu một người phụ nữ ngồi lên đùi của người đàn ông thì thường bị coi như là gái lầu xanh vậy.

Còn đứng ở một góc độ khác mà nói, “mệt đến mấy cũng không  ngồi lên đùi người khác” rất không phù hợp với sức khoẻ, bởi vì ở phần đùi có rất nhiều động mạch, mạch máu và dây thần kinh, nếu chịu sức nặng trong thời gian dài sẽ khiến máu ở chân không lưu thông, không có lợi cho sức khoẻ ở đùi.

“Đói không ăn đồ cúng mã, mệt không ngồi lên đùi người khác”, một câu nói bình thường, thậm chí đọc qua thì có vẻ hơi mê tín dị đoan, nhưng trên thực tế, chỉ cần chúng ta cẩn thận nhận thức thì sẽ thấy lời người xưa thường ẩn ý triết lý sâu sắc. 

Khải Minh biên tập

Nguồn: kienthuc